Voelt je baby warm aan en is hij hangerig? Dan wil je vooral weten of het koorts is en of je de huisarts moet bellen. Een baby heeft koorts bij een lichaamstemperatuur van 38 graden of hoger, rectaal gemeten. Koorts bij een baby is meestal een normale reactie van het lichaam op een infectie, vaak door een virus. Bij een baby jonger dan 3 maanden bel je bij koorts altijd direct de huisarts.
Bij oudere baby’s zegt hoe je kind zich gedraagt meer dan de hoogte van de temperatuur. In dit artikel lees je hoe je de temperatuur van je baby goed meet, wat je zelf kunt doen en bij welke signalen je de huisarts, de huisartsenpost of 112 belt. De adviezen zijn gebaseerd op Thuisarts.nl.
In het kort
- Koorts is een temperatuur van 38 °C of hoger, het best rectaal gemeten.
- Is je baby jonger dan 3 maanden en heeft hij koorts? Bel direct de huisarts of huisartsenpost.
- Let bij oudere baby’s vooral op gedrag, drinken, ademhaling en natte luiers.
- Geef extra te drinken en kleed je baby luchtig. Koortsverlagers zijn niet altijd nodig.
- Koorts gaat meestal binnen een week vanzelf over.
Wanneer heeft een baby koorts?
De normale temperatuur van een baby ligt ongeveer tussen 36,5 en 37,5 graden. Een temperatuur tussen 37,5 en 38 graden wordt vaak verhoging genoemd. Vanaf 38 graden spreek je van koorts. ’s Avonds is de temperatuur van nature iets hoger dan ’s ochtends.
| Temperatuur (rectaal) | Betekenis |
|---|---|
| 36,5–37,5 °C | Normale temperatuur |
| 37,5–38 °C | Verhoging |
| 38 °C of hoger | Koorts |
| 38 °C of hoger bij een baby jonger dan 3 maanden | Direct de huisarts of huisartsenpost bellen |
Is 39 graden bij een baby gevaarlijk?
Een baby van 39 graden klinkt heftig, maar de hoogte van de koorts zegt op zichzelf weinig over hoe ziek je kind is. Een baby met 39,5 graden die nog drinkt, plast en je aankijkt, is vaak minder ziek dan een baby met 38,3 graden die suf is en niet wil drinken. Koorts is geen ziekte, maar een manier waarop het lichaam een infectie bestrijdt. Kijk dus altijd naar het hele plaatje.
Temperatuur van je baby goed meten
Rectaal meten, dus in de anus, is bij baby’s het betrouwbaarst. Bij een baby jonger dan 3 maanden is dat zelfs de enige goede manier. Oorthermometers en voorhoofdthermometers zijn bij baby’s minder betrouwbaar.
- Gebruik een digitale thermometer en maak het puntje schoon.
- Doe eventueel een beetje vaseline of olie op het puntje.
- Leg je baby op zijn rug, til de beentjes op en breng de thermometer voorzichtig ongeveer 1 tot 2 centimeter in.
- Houd de thermometer en je baby vast tot de piep klinkt.
- Maak de thermometer na afloop schoon met water en zeep of alcohol.
Meet niet vaker dan nodig. Eén keer per dag is genoeg als je baby ziek is. Meet opnieuw als je baby zieker lijkt te worden. Lijkt je baby niet ziek, dan hoef je ook niet te meten.
Oorzaken van koorts bij een baby
De meeste koorts wordt veroorzaakt door een virusinfectie, zoals een verkoudheid, griep of een maag-darminfectie. Antibiotica helpen dan niet. Soms zit er een bacteriële infectie achter, zoals een oorontsteking of blaasontsteking. Dat kan de huisarts beoordelen.
- Na een vaccinatie kan je baby koorts krijgen. Dat is meestal onschuldig en duurt kort. Het RIVM geeft bij elke vaccinatie informatie over mogelijke bijwerkingen.
- Doorkomende tandjes geven hooguit een lichte verhoging, maar geen echte koorts. Heeft je baby koorts, zoek dan een andere oorzaak. Meer daarover lees je in ons artikel over tandjes bij je baby.
- Te warm aangekleed kan de temperatuur iets verhogen, maar geeft geen echte koorts.
Koorts baby: wat kun je zelf doen?
Bij een baby ouder dan 3 maanden die verder goed reageert, kun je de koorts meestal thuis afwachten. Deze dingen helpen je baby erdoorheen:
- Extra drinken. Door de koorts verliest je baby meer vocht. Bied vaker de borst of fles aan. Eet je baby al, dan is drinken nu belangrijker dan eten. Of je je baby ook water mag geven, lees je in ons artikel over vanaf wanneer een baby water mag.
- Luchtig kleden. Een romper en een dunne slaapzak of een laken is vaak genoeg. Voeg pas iets toe als je baby het koud heeft.
- Rust. Je baby hoeft niet in bed te blijven. Even naar buiten mag ook.
- Niet koelen. Een nat washandje of koel bad helpt niet tegen koorts en is voor je baby vaak onprettig.
- Blijf in de buurt. Zorg dat er een volwassene thuis is die regelmatig naar je baby kijkt.
Paracetamol: nodig of niet?
Je hoeft je baby geen medicijn te geven alleen om de koorts te verlagen. Een koortsverlager voorkomt ook geen koortsstuip. Lijkt je baby erg ziek of heeft hij pijn, dan kan paracetamol helpen om hem wat comfortabeler te maken. De juiste dosering hangt af van gewicht en leeftijd: volg de bijsluiter of vraag het na bij de apotheek. Is je baby jonger dan 3 maanden, geef dan niets voordat je met de huisarts hebt overlegd.
Tip: Schrijf de temperatuur, het tijdstip, hoeveel je baby drinkt en het aantal natte luiers op. Bel je de huisarts of huisartsenpost, dan heb je die informatie direct paraat.
Wanneer bel je de huisarts bij koorts?
Bel de huisarts of, buiten kantoortijden, de huisartsenpost direct als je baby koorts heeft en een of meer van deze signalen:
- je baby is jonger dan 3 maanden;
- je baby reageert minder of niet als je hem aanspreekt, of is moeilijk wakker te krijgen;
- je baby kreunt, of huilt aan één stuk door en is niet te troosten;
- je baby ademt snel of moeilijk, piept, of stopt even met ademen;
- je baby ziet veel bleker dan normaal, is vlekkerig, of heeft blauwe of grauwe lippen;
- je ziet rode of donkere vlekjes die niet wegdrukken als je erop drukt;
- je baby braakt steeds (meerdere keren per uur, uren achter elkaar);
- je baby drinkt minder dan de helft van normaal, of heeft al meer dan 12 uur geen natte luier;
- je baby heeft schokken van armen en benen;
- je baby wordt snel zieker of is anders ziek dan je van hem gewend bent;
- de koorts komt terug nadat je baby een paar dagen beter leek;
- je baby heeft een hart- of longziekte of een verminderde afweer;
- je maakt je grote zorgen. Op je onderbuikgevoel mag je altijd vertrouwen.
Wanneer bel je 112?
Bel 112 als je baby niet of nauwelijks reageert, niet goed ademt of blauw wordt. Heeft je baby een koortsstuip, leg hem dan op zijn zij op een veilige plek. Duurt de stuip langer dan 5 minuten, ademt je baby slecht of komt hij daarna niet goed bij, bel dan 112. Stopt de stuip vanzelf binnen een paar minuten, bel dan altijd de huisarts of huisartsenpost, zeker bij een eerste stuip. Koortsstuipen komen vooral voor tussen ongeveer 6 maanden en 5 jaar.
Hoe lang duurt koorts bij een baby?
Koorts gaat meestal binnen een week vanzelf over. Hoe lang de koorts duurt, zegt weinig over hoe ziek je baby is. Het belangrijkst is hoe het verloop is: gaat je baby langzaam vooruit, drinkt hij goed en plast hij, dan is dat een goed teken.
Wordt je baby niet beter, ben je ongerust of past je baby niet in het beeld van een gewone verkoudheid, bel dan gerust de huisarts. Daar zijn ze er ook voor.
Tot slot
Koorts bij een baby is vaak onschuldig en gaat meestal vanzelf over. Meet rectaal, geef extra te drinken en kleed je baby luchtig. Bel bij een baby jonger dan 3 maanden met koorts altijd direct, en let bij oudere baby’s vooral op gedrag, ademhaling, drinken en natte luiers. Meer over de gezondheid van je baby lees je in onze categorie gezondheid.
Veelgestelde vragen
Onder de oksel meten is minder betrouwbaar. Rectaal meten geeft bij baby’s de beste uitkomst, en bij baby’s jonger dan 3 maanden is het de enige goede methode.
Ja, even naar buiten mag gewoon als je baby zich goed genoeg voelt. Kleed hem passend bij het weer en zorg dat hij niet oververhit raakt.
Veel kinderdagverblijven vragen je een kind met koorts thuis te houden. Bovendien heeft je baby rust en aandacht nodig. Vraag naar het beleid van jouw opvang.
Doorkomende tandjes geven hooguit een lichte verhoging, geen koorts van 38 graden of hoger. Bij koorts is er meestal een andere oorzaak, zoals een virusinfectie.
Let op minder natte luiers, een droge mond, huilen zonder tranen, een ingevallen fontanel en sufheid. Heeft je baby meer dan 12 uur geen natte luier, bel dan direct de huisarts.
