Voedingsschema baby: per maand uitgelegd (0 tot 12 maanden)

Een voedingsschema baby helpt je om overzicht te houden in het eerste jaar: in de eerste maanden drinkt je baby alleen borst- of flesvoeding, tussen 4 en 6 maanden begin je met oefenhapjes en rond de eerste verjaardag eet je kind drie maaltijden per dag mee. Daartussen verandert er veel, en dat roept vragen op. Hoeveel voeding heeft je baby nodig? Wanneer vervang je een fles door een maaltijd?

In dit artikel lees je per leeftijdsfase wat je kunt verwachten, gebaseerd op de adviezen van het Voedingscentrum en het consultatiebureau. Zie het schema als houvast, niet als strenge regel. Elke baby heeft een eigen tempo en eetlust, en dat is prima.

Voedingsschema baby in één oogopslag

Onderstaande tabel geeft per fase een globaal beeld. De precieze hoeveelheden en tijden verschillen per kind. Groeit je baby goed en is hij tevreden, dan doe je het meestal prima.

Leeftijd	Melkvoeding	Vaste voeding	Drinken naast melk
0–4 maanden	Op verzoek: borstvoeding vaak 8 tot 12 keer per 24 uur, flesvoeding rond 10 keer bij pasgeborenen, later minder vaak	Nog niet	Niet nodig
4–6 maanden	Nog steeds de belangrijkste voeding	Oefenhapjes: 3 à 4 lepeltjes, 1 à 2 keer per dag	Niet nodig
6–8 maanden	Meestal zo’n 5 tot 6 voedingen per dag	Smaken combineren, iets grovere structuur, broodje	Water of lauwe ongezoete thee
8–10 maanden	Geleidelijk minder, maar minimaal 2 à 3 voedingen	Een melkvoeding wordt een volledige maaltijd	Water uit een gewone beker
10–12 maanden	2 à 3 borst- of flesvoedingen	Opbouwen naar drie maaltijden met fijngesneden stukjes	Water; vanaf 1 jaar halfvolle of magere melk

0 tot 4 maanden: alleen borst- of flesvoeding

In de eerste maanden heeft je baby niets anders nodig dan borstvoeding of flesvoeding. Daar zit alle energie, vocht en voedingsstoffen in die hij nodig heeft. Extra water of thee is niet nodig, ook niet als het warm is: je baby haalt zijn vocht uit de melk.

Borstvoeding: op verzoek

Borstvoeding geef je op verzoek. Je kijkt dus naar de signalen van je baby, zoals smakken, zoeken met het mondje of op de handjes sabbelen. Huilen is vaak al een laat signaal. Veel pasgeboren baby’s drinken 8 tot 12 keer per 24 uur, ook ’s nachts. Een vast schema is niet nodig en werkt soms zelfs averechts, omdat je melkproductie zich aanpast aan de vraag.

Flesvoeding: hoeveel voeding heeft je baby nodig?

Bij flesvoeding is het makkelijker om te zien hoeveel je baby drinkt. Volgens het Voedingscentrum heeft een baby, als de voeding na de eerste dagen is opgebouwd, ongeveer 150 ml vocht per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Een baby van 5 kilo drinkt dan zo’n 750 ml per dag, verdeeld over meerdere flesjes.

Een pasgeborene drinkt ongeveer 10 keer per 24 uur, dus om de 2 à 3 uur. Naarmate je baby groeit, worden de flesjes groter en de pauzes langer. Rond 6 maanden drinken de meeste baby’s ongeveer 6 flesjes per dag. Een voeding duurt meestal 20 tot 30 minuten. Laat je baby zelf aangeven wanneer hij genoeg heeft en dwing hem niet om de fles leeg te drinken.

Voedingsschema baby 4 tot 6 maanden: de eerste oefenhapjes

Tussen 4 en 6 maanden mag je beginnen met oefenhapjes. Het gaat dan nog niet om het vullen van het buikje, maar om wennen aan nieuwe smaken en aan eten van een lepeltje. Je baby is er klaar voor als hij belangstelling toont voor jouw eten, smakt als hij je ziet eten en met wat steun rechtop kan zitten.

• Begin met 3 à 4 kleine lepeltjes, 1 à 2 keer per dag.
• Geef één smaak tegelijk: bijvoorbeeld een groente, fruit, of een beetje aardappel, rijst, vis, peulvruchten of vlees.
• Pureer of prak het eten goed fijn.
• Bied het aan direct na een melkvoeding of tussen twee voedingen in.
• Geef een nieuwe smaak gerust tot wel 10 keer: veel baby’s moeten echt wennen.

Spuugt je baby het hapje uit of trekt hij een vies gezicht? Dat hoort erbij. Probeer het een andere keer opnieuw. Melk blijft in deze fase de belangrijkste voeding.

6 tot 8 maanden: smaken combineren

Rond 6 maanden ga je smaken combineren, bijvoorbeeld groente met aardappel of rijst, aangevuld met een beetje peulvruchten, vlees of vis. Voeg een klein klontje zachte margarine of een theelepel olie toe voor gezonde vetten. Maak het eten geleidelijk wat minder glad, zodat je baby leert kauwen.

Een stukje volkorenbrood zonder korst, pitten of noten kan al vanaf 4 tot 6 maanden als je baby eraan toe is. Vanaf 6 maanden mag je ook water of lauwe, ongezoete thee aanbieden naast de melkvoedingen.

Pinda en ei op tijd introduceren

Het Voedingscentrum adviseert om pinda en ei vóór 8 maanden te geven, omdat dat de kans op een voedselallergie verkleint. Gebruik 100% pindakaas zonder toevoegingen en goed doorgekookt ei, en bouw de hoeveelheid in een paar dagen op. Blijf het daarna wekelijks geven. Heeft je baby ernstig eczeem of al een voedselallergie? Overleg dan eerst met de huisarts of het consultatiebureau, want dan is het advies om eerder en onder begeleiding te starten.

Voedingsschema baby 8 en 9 maanden: een melkvoeding vervangen

Vanaf 8 maanden kun je geleidelijk een melkvoeding vervangen door een volledige maaltijd. Doe dat één voeding tegelijk en geef je baby tijd om te wennen voordat je de volgende vervangt. Je kind blijft daarnaast 2 à 3 borst- of flesvoedingen per dag houden. Laat je baby vanaf nu zoveel mogelijk drinken uit een gewone beker.

Een eetschema voor een baby van 9 maanden kan er bijvoorbeeld zo uitzien. Gebruik het als inspiratie en schuif gerust met tijden.

Moment	Voorbeeld
Bij het opstaan	Borst- of flesvoeding
Ontbijt	Stukjes volkorenbrood met zachte margarine en een dun laagje 100% pindakaas of fruit
Tussendoor	Water en een stukje zacht fruit
Middag	Borst- of flesvoeding
Avondeten	Groente met aardappel, rijst of pasta en een beetje vlees, vis, ei of peulvruchten, grof geprakt
Voor het slapen	Borst- of flesvoeding

10 tot 12 maanden: op weg naar drie maaltijden

In de laatste maanden van het eerste jaar bouw je op naar drie volledige maaltijden per dag. Het eten mag steeds grover worden: fijngesneden stukjes in plaats van puree. Veel baby’s vinden het heerlijk om zelf te proberen met hun handjes. Dat wordt rommelig, maar het is goed voor de motoriek en voor het plezier in eten.

Vanaf 1 jaar mag je kind halfvolle of magere melk drinken. Het Voedingscentrum noemt ongeveer 300 ml per dag, zo’n twee kleine bekers. Opvolgmelk of speciale peutermelk is niet nodig. Borstvoeding mag je gewoon voortzetten zolang jij en je kind dat fijn vinden. Bekijk voor meer ideeën ook de andere artikelen in de categorie voeding voor baby’s en dreumesen.

Wat mag je baby in het eerste jaar nog niet?

Sommige producten zijn in het eerste jaar niet geschikt, omdat ze te zout zijn, een verslikkingsrisico geven of om een andere reden niet passen bij een jonge baby.

• Honing: geef dit pas vanaf 1 jaar, ook niet verwerkt in eten.
• Zout: voeg geen zout toe aan het eten van je baby. Wees ook zuinig met zoute producten zoals gewone kaas, smeerkaas en vleeswaren.
• Koemelk als drank: pas vanaf 1 jaar. Kleine beetjes verwerkt in eten zijn eerder wel prima.
• Hele nootjes, druiven en andere kleine, harde stukjes: kans op verslikken. Snijd zachte stukjes klein en geef nooit hele noten.
• Gezoete dranken en sapjes: niet nodig en slecht voor de melktandjes.

Naast de voeding krijgt je baby dagelijks extra vitamine D, en baby’s die (deels) borstvoeding krijgen in de eerste weken ook vitamine K. Het consultatiebureau vertelt je precies hoe en hoe lang.

Krijgt je baby genoeg binnen?

Veel ouders twijfelen of hun baby wel genoeg drinkt of eet. Een paar signalen geven houvast:

• Je baby heeft meerdere keren per dag een flink natte luier.
• Hij groeit volgens zijn eigen lijn op de groeicurve van het consultatiebureau.
• Hij is na de voeding tevreden en is tussendoor alert en actief.

Drinkt je baby opvallend weinig, heeft hij duidelijk minder natte luiers, is hij suf of slap, of spuugt hij heel veel? Neem dan contact op met de huisarts. Twijfel je over de groei of de hoeveelheden, dan kun je altijd terecht bij het consultatiebureau.

Tip: Schrijf in de eerste weken kort op wanneer je voedt of hoeveel je baby drinkt. Dat geeft rust in je hoofd en helpt bij een bezoek aan het consultatiebureau. Zodra het goed loopt, kun je het weer loslaten.

Tot slot

Een voedingsschema voor je baby is vooral een richtlijn. In het eerste jaar ga je van alleen melk via oefenhapjes naar drie maaltijden per dag, en dat tempo mag per kind verschillen. Volg de signalen van je baby, bied steeds nieuwe smaken aan en houd het gezellig aan tafel. Bij twijfel denkt het consultatiebureau graag met je mee.

Veelgestelde vragen